هه وڵێڕ 
قورئان
قورئان بریتیە لە وتە و ڕاسپاردەی خوا کە نێردراوە بۆ پێغەمبەری ئیسلام محەمەد، وقورئان لە عەرەبیدا لە وشەی (قرء) وەرگیراوە کە بەمانای خوێندنەوە دێت، و بنچینەی ئەویش لە وشەی (القرء) وەرگیراوە کە بە مانای کۆکردنەوە و لە خۆگرتن دێت، و قورئان ناو نراوە بە قورئان لەبەر ئەوەی کۆمەڵێک ئایەت و سورەتی زۆر لە خۆ ئەگرێت و کۆیان ئەکاتەوە.
١ پێشەکی
٢ دابەزینی قورئان و کۆکردنەوەی لە یەک بەرگدا
٢.١ قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
٢.٢ قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
٢.٣ قۆناغی سەردەمی عوسمان
٢.٤ قۆناغەکانی سەردەمی دوای عوسمان
٣ زانستی قورئان
٤ سورەتەکانی قورئان و ژمارەیان
٥ دابەشکردنی قورئان
٦ سەرچاوەکان
٧ ئامارەکان
پێشەکی
موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە قورئان کتێبی خوایە کە نێردراوە بۆ پێغەمبەر محەمەد(د.خ). لەبەر ئەوە لەو باوەڕەدان کە خوێندنەوە و گوێگرتن لێی و کار کردن پێی ھەمووی خواپەرستیە و موسڵمان لە خوا نزیک دەبێتەوە پێی و دڵنیا دەبێت. و زۆربەیان لەو باوەڕەدان کە بناغەی شارستانی و ڕۆشنبیریەکەیانە.
قورئان ئەدوێت لەبارەی بابەتی جۆراو جۆرەوە کە ژیانی مرۆڤ ئەگرێتەوە لە دنیا و ڕۆژی دوایدا، دنیا و ئاین لە ئیسلامدا بەیەکەوە بەستراون، و قورئان بناغەی بیروباوەڕی موسڵمان دائەنیت و بانگی خەڵک ئەکات بۆ پەرستنی خوا و گوێ ڕایڵ بوون و مل کەچ بوون بۆی و بیرکردنەوە لە دروستکراوانی، وئەدویت لە بارەی مافەکانی مرۆڤ و ئەرکەکانی بەرامبەر پەروەردگاری وخۆی و کۆمەڵگە و ئاینەکەی و ھەموو گەردوون. ھەروەھا قورئان ڕژێمێکی کۆمەڵایەتی دیاری دەکات بۆ موسڵمانان، ھەروەھا ڕەوشت وئاکاری موسڵمان لە خۆ ئەگرێت وزۆر ئامۆژگاری و پەند لە ژیانی پێشینەکان باس ئەکات، وخەڵک ئاگادار ئەکاتەوە لە سزای ئاگر لە ڕۆژی دواییدا، و زۆلا بابەت و لێدوانی تر.
نوسخهیهكی ئهنهدلوسی قورئان، ئهگهڕێتهوه بۆ سهدهی 12ی زاینی
قورئان دابەش دەبێت بۆ ١١٤ بەش و بە ھەر بەشێک ئەوترێت سورەت، و ھەر سورەتێک دابەش دەبێت بۆ ژمارەیەک رستە و ووتە کە ناو دەبرێت بە ئایەت. و ھەموو سورەتێک بە دەربڕینی بسم اللە الرحمن الرحیم دەست پیدەکات بێجگە لە سورەتی تەوبە (سورە التوبە) کە بێ ئەو دەربرینە دابەزی، مانای ئەو دەربڕینەش (بە ناوی خوای گەورە ومیھرەبان)ە.
دابەزینی قورئان و کۆکردنەوەی لە یەک بەرگدا
زانایانی موسڵمان کۆکن لەسەر ئەوەی قورئان بە یەک جار دانەبەزیوە، و لە کاتی جیاوازدا ھاتۆتە خوارەوە لە ماوەی زیاد لە بیست ساڵ. کۆکردنەوەی قورئان لە سەردەمی ئەبوبەکری سدیقدا کرا بۆ یەکەم جار. کۆکردنەوە بە مانای نوسین وتۆمارکردنی قورئان دێت، کە بە چوار قۆناغدا تێپەڕیوە:
قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
قۆناغی سەردەمی عوسمان
قۆناغی سەردەمەکانی دوای عوسمان
قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
نزیکەی ٦٠ کەسێک ھەبون کە پێغەمبەر محەمەد لە ژیانی خۆیدا داینابوون بۆ نووسینەوەی قورئان، و دوای ئەوەی ئایەتەکانی بۆ ئەخوێندنەوە و پێی ئەوتن کە لە چ شوێنێک داینێن (لای چ ئایەت و لە چ سورەتێکدا)، لە سەردەمی پێغەمبەردا بە سێ شێوە قورئان ئەپارێزرا: بە لەبەرکردن، یان بە نوسینەوەی لەلایەن نوسەرانی وەحیەوە یان بە نوسینەوەی لەلایەن خەڵکی ترەوە جگە لە نوسەرانی وەحی، بەڵام لە لە ژیانی پێغەمبەردا قورئان لە یەک بەرگدا بە کۆیی نەنوسرایەوە.
قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
لە دوای کۆچی دوایی پێغەمبەر محەمەد زۆرێک لە عەرەبەکان لە ئاین پاشگەز بوونەوە، کە ئەبوبەکر بەرەنگاری ھەموویان بوویەوە لەوانەی کە بە تەواوی لە ئاین پاشگەز بووبونەوە، و ئەوانەی کە وازیان لە ھەندێک دین ھێنابوو وەک زەکەتدان، و ئەوانەش کە بانگەوازی پێغەمبەرایەتیان ئەکرد. بەم شێوەیە شەڕێکی گەورە ڕوویدا و لەو شەڕانەدا ژمارەیەکی زۆر موسڵمان بوونە قوربانی کە بە پێی گێڕانەوەیەک ٧٠ کەس لەوانەی ھەموو قورئانیان لەبەر بوو کوژران. ھەر لەبەر ئەوە عومەری کوڕی خەتاب پێشنیاری بۆ ئەبوبەکری سدیق کرد کە ھەموو قورئان لە یەک بەرگدا (مصحف) بنوسرێتەوە، بەم شێوەیە ئەبوبەکر لیژنەیەکی دروست کرد بۆکۆکردنەوەی قورئان کە لە عومەری کوڕی خەتاب و زەیدی کوڕی سابت پێک ھاتبوون بۆ کۆکردنەوەی قورئان. و ژمارەیەک لە ھاوەڵان دەست نیشان کران بۆ نوسینەوە. نزیکەی دوو ساڵ خەریکی کۆکردنەوەی ھەموو ئەو بەرگانەی قورئان بوون.
قۆناغی سەردەمی عوسمان
قورئانی عوسمانی كوڕی عهفان، له كۆنترین بهرگهكان
قورئان بەو شێوەیەی خۆی مایەوە وەک سەردەمی ئەبوبەکر، بەڵام دوای ئەوەی لە سەردەمی عومەری کوڕی خەتابدا فتوحاتی ئیسلامی فراوان بوو و بەردەوام لە زیاد کردندا بوو، خەڵکی عێراق و شام و ھەندێک ناوچەی تر، جیاوازی کەوتە نێوانیان لەسەر خوێندنەوەی ڕاستی قورئان بەم شێوەیە عوسمانی کوڕی عەفان لیژنەیەکی دروست کرد لە نوسەرەکانی وەحی سەردەمی پێغەمبەر، بۆ لەبەر گرتنەوەی ئەو نوسخەیەی قورئان کە لە سەردەمی ئەبوبەکردا ئامادە کرابوو. عوسمان ھەر قورئانێکی ئەنارد بۆ وڵاتێک کەسێکی شارەزای لەگەڵ ئەنارد بۆ ئەوەی خەڵک فێری چۆنیەتی خوێندنەوەی بکات و بۆیان ڕوون بکاتەوە.
[دەستکاری]قۆناغەکانی سەردەمی دوای عوسمان
ئەو قورئانانەی لە سەردەمی عوسماندا و پێشتریش نوسرابوونەوە، سەر و بۆریان نەبوو، بۆیە ئەو کەسانەی کە عەرەب نەبوون ئەکەوتنە ھەڵەوە لە کاتی خوێندنەوەی، ئەبو ئەسوەدی دوئەلی یەکەم کەس بووە کە دەستی کرد بە خاڵبەندی قورئان، بەم شێوەیە نوسینەوەی قورئان سەردەم دوای سەردەم جوانکاری و ئاسانکاری زیاتری بە خۆیەوە بینی.
زانستی قورئان
زانستی قورئان زۆر و ھەمەجۆرە، و زانایان بە شێوازی جیاواز بابەتەکانی قورئانیان دابەش کردووە، و گرنگترین پۆڵێن کردنی قورئان کە ھەموو ئەو باس و خواسانە لە خۆ ئەگرێت ئەمەی خوارەوەیە:
قورئان بە شێوەیەکی گشتی دوو جۆر باس دەگرێتە خۆی:
چەند باسێک وەک یاسا و ئەحکام داڕیژراون و کراونەتە ئەرک بە سەرشانی تاک و کۆمەڵەوە بۆ ئەوەی جێ بە جێ بکرێن. وەک باسە بیروباوەڕیەکان کە پەیوەندیان بە بیر و ھۆشەوە ھەیە، وباسە ڕەوشتیەکان کە پەیوەندیان بە ھەست و نەستی دڵەوە ھەیە، و باسە کرداریەکان کە پەیوەندی بە ھەڵسو کەوتەوە ھەیە.
چەند بابەت و باسێک کە ئەو یاسایانەی وەرنەگرتووە کە ئەمانیش چیرۆک و پەند ھێنانەوە و سوێندەکانی قورئان و لێدوان و گفتوگۆ لە قورئاندا و ئیعجاز و پەیمان و ئاگادار کردنەوە و بەڵگەگانی دەروون و گەردون ئەگرێتەوە.
سورەتەکانی قورئان و ژمارەیان
ژمارەی سورەتەکانی قورئان ١١٤ سورەتن کە ئەوانیش:
سورەتی الفاتحة سورەتی البقرة سورەتی آل عمران سورەتی النساء سورەتی المائدة سورەتی الأنعام
سورەتی الأعراف سورەتی الأنفال سورەتی التوبة / براءة سورەتی یونس سورەتی ھود سورەتی یوسف
سورەتی الرعد سورەتی إبراھیم سورەتی الحجر سورەتی النحل سورەتی الإسراء سورەتی الکھف
سورەتی مریم سورەتی طە سورەتی الأنبیاء سورەتی الحج سورەتی المؤمنون سورەتی النور
سورەتی الفرقان سورەتی الشعراء سورەتی النمل سورەتی القصص سورەتی العنکبوت سورەتی الروم
سورەتی لقمان سورەتی السجدة سورەتی الأحزاب سورەتی سبأ سورەتی فاطر سورەتی یس
سورەتی الصافات سورەتی ص سورەتی الزمر سورەتی غافر سورەتی فصلت سورەتی الشوری
سورەتی الزخرف سورەتی الدخان سورەتی الجاثیة سورەتی الأحقاف سورەتی محمد سورەتی الفتح
سورەتی الحجرات سورەتی ق سورەتی الذاریات سورەتی الطور سورەتی النجم سورەتی القمر
سورەتی الرحمن سورەتی الواقعة سورەتی الحدید سورەتی المجادلة سورەتی الحشر سورەتی الممتحنة
سورەتی الصف سورەتی الجمعة سورەتی المنافقون سورەتی التغابن سورەتی الطلاق سورەتی التحریم
سورەتی الملک سورەتی القلم سورەتی الحاقة سورەتی المعارج سورەتی نوح سورەتی الجن
سورەتی المزمل سورەتی المدثر سورەتی القیامة سورەتی الإنسان سورەتی المرسلات سورەتی النبأ
سورەتی النازعات سورەتی عبس سورەتی التکویر سورەتی الانفطار سورەتی المطففین سورەتی الانشقاق
سورەتی البروج سورەتی الطارق سورەتی الأعلی سورەتی الغاشیة سورەتی الفجر سورەتی البلد
سورەتی الشمس سورەتی اللیل سورەتی الضحی سورەتی الشرح سورەتی التین سورەتی العلق
سورەتی القدر سورەتی البینة سورەتی الزلزلة سورەتی العادیات سورەتی القارعة سورەتی التکاثر
سورەتی العصر سورەتی الھمزة سورەتی الفیل سورەتی قریش سورەتی الماعون سورەتی الکوثر
سورەتی الکافرون سورەتی النصر سورەتی المسد سورەتی الإخلاص سورەتی الفلق سورەتی الناس
درێژترین سورەتی قورئان سورەتی البقرەیە، وکورتترینی سورەتی الکوثرة
ھەندێک لە سورەتەکان زیاد لە ناوێکیان ھەیە بەڵام ئەوانەی کە لەسەرەوە ناویان ھێنراوە ناسراوترین ناویانن
ھەندێک لە سورەتەکان پێغەمبەر محەمەد خۆی ناوی ناوە، و ھەندێکی ھاوەڵەکانی ناویان ناوە.
بهرگی قورئان
دابەشکردنی قورئان
قورئان دابەش دەبێت بەسەر ٣٠ بەشدا، و سورەتەکانی قورئان دابەش دەبن بۆ سورەتی مەککی و مەدەنی، سورەتە مەککیەکان ئەو سورەتانەن کە پێش کۆچ کردن بۆ مەدینە دابەزیون وزیاتر باس لە بیروباوەڕ ئەکەن، و ژمارەیان ٨٦ سورەتە، و سورەتە مەدەنیەکان ئەوانەن کە لەدوای کۆچکردن دابەزیون و زیاتر باس لە شەریعەت و یاساکانی حەرام و حەڵاڵ ئەکەن و ژمارەیان ٢٨ سورەتە.
سەرچاوەکان
دەروازەیەک بۆ زانستەکانی قورئان، نوسینی/ ئیکرام کەریم
وێکپیدیای عەرەبی
وێکپیدیای ئینگلیزی
ئامارەکان
السبت، 20 أبريل 2013
قورئان بناسە...الله اکبر,
قورئان
قورئان بریتیە لە وتە و ڕاسپاردەی خوا کە نێردراوە بۆ پێغەمبەری ئیسلام محەمەد، وقورئان لە عەرەبیدا لە وشەی (قرء) وەرگیراوە کە بەمانای خوێندنەوە دێت، و بنچینەی ئەویش لە وشەی (القرء) وەرگیراوە کە بە مانای کۆکردنەوە و لە خۆگرتن دێت، و قورئان ناو نراوە بە قورئان لەبەر ئەوەی کۆمەڵێک ئایەت و سورەتی زۆر لە خۆ ئەگرێت و کۆیان ئەکاتەوە.
١ پێشەکی
٢ دابەزینی قورئان و کۆکردنەوەی لە یەک بەرگدا
٢.١ قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
٢.٢ قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
٢.٣ قۆناغی سەردەمی عوسمان
٢.٤ قۆناغەکانی سەردەمی دوای عوسمان
٣ زانستی قورئان
٤ سورەتەکانی قورئان و ژمارەیان
٥ دابەشکردنی قورئان
٦ سەرچاوەکان
٧ ئامارەکان
پێشەکی
موسڵمانان لەو باوەڕەدان کە قورئان کتێبی خوایە کە نێردراوە بۆ پێغەمبەر محەمەد(د.خ). لەبەر ئەوە لەو باوەڕەدان کە خوێندنەوە و گوێگرتن لێی و کار کردن پێی ھەمووی خواپەرستیە و موسڵمان لە خوا نزیک دەبێتەوە پێی و دڵنیا دەبێت. و زۆربەیان لەو باوەڕەدان کە بناغەی شارستانی و ڕۆشنبیریەکەیانە.
قورئان ئەدوێت لەبارەی بابەتی جۆراو جۆرەوە کە ژیانی مرۆڤ ئەگرێتەوە لە دنیا و ڕۆژی دوایدا، دنیا و ئاین لە ئیسلامدا بەیەکەوە بەستراون، و قورئان بناغەی بیروباوەڕی موسڵمان دائەنیت و بانگی خەڵک ئەکات بۆ پەرستنی خوا و گوێ ڕایڵ بوون و مل کەچ بوون بۆی و بیرکردنەوە لە دروستکراوانی، وئەدویت لە بارەی مافەکانی مرۆڤ و ئەرکەکانی بەرامبەر پەروەردگاری وخۆی و کۆمەڵگە و ئاینەکەی و ھەموو گەردوون. ھەروەھا قورئان ڕژێمێکی کۆمەڵایەتی دیاری دەکات بۆ موسڵمانان، ھەروەھا ڕەوشت وئاکاری موسڵمان لە خۆ ئەگرێت وزۆر ئامۆژگاری و پەند لە ژیانی پێشینەکان باس ئەکات، وخەڵک ئاگادار ئەکاتەوە لە سزای ئاگر لە ڕۆژی دواییدا، و زۆلا بابەت و لێدوانی تر.
نوسخهیهكی ئهنهدلوسی قورئان، ئهگهڕێتهوه بۆ سهدهی 12ی زاینی
قورئان دابەش دەبێت بۆ ١١٤ بەش و بە ھەر بەشێک ئەوترێت سورەت، و ھەر سورەتێک دابەش دەبێت بۆ ژمارەیەک رستە و ووتە کە ناو دەبرێت بە ئایەت. و ھەموو سورەتێک بە دەربڕینی بسم اللە الرحمن الرحیم دەست پیدەکات بێجگە لە سورەتی تەوبە (سورە التوبە) کە بێ ئەو دەربرینە دابەزی، مانای ئەو دەربڕینەش (بە ناوی خوای گەورە ومیھرەبان)ە.
دابەزینی قورئان و کۆکردنەوەی لە یەک بەرگدا
زانایانی موسڵمان کۆکن لەسەر ئەوەی قورئان بە یەک جار دانەبەزیوە، و لە کاتی جیاوازدا ھاتۆتە خوارەوە لە ماوەی زیاد لە بیست ساڵ. کۆکردنەوەی قورئان لە سەردەمی ئەبوبەکری سدیقدا کرا بۆ یەکەم جار. کۆکردنەوە بە مانای نوسین وتۆمارکردنی قورئان دێت، کە بە چوار قۆناغدا تێپەڕیوە:
قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
قۆناغی سەردەمی عوسمان
قۆناغی سەردەمەکانی دوای عوسمان
قۆناغی سەردەمی پێغەمبەرایەتی
نزیکەی ٦٠ کەسێک ھەبون کە پێغەمبەر محەمەد لە ژیانی خۆیدا داینابوون بۆ نووسینەوەی قورئان، و دوای ئەوەی ئایەتەکانی بۆ ئەخوێندنەوە و پێی ئەوتن کە لە چ شوێنێک داینێن (لای چ ئایەت و لە چ سورەتێکدا)، لە سەردەمی پێغەمبەردا بە سێ شێوە قورئان ئەپارێزرا: بە لەبەرکردن، یان بە نوسینەوەی لەلایەن نوسەرانی وەحیەوە یان بە نوسینەوەی لەلایەن خەڵکی ترەوە جگە لە نوسەرانی وەحی، بەڵام لە لە ژیانی پێغەمبەردا قورئان لە یەک بەرگدا بە کۆیی نەنوسرایەوە.
قۆناغی سەردەمی ئەبوبەکر
لە دوای کۆچی دوایی پێغەمبەر محەمەد زۆرێک لە عەرەبەکان لە ئاین پاشگەز بوونەوە، کە ئەبوبەکر بەرەنگاری ھەموویان بوویەوە لەوانەی کە بە تەواوی لە ئاین پاشگەز بووبونەوە، و ئەوانەی کە وازیان لە ھەندێک دین ھێنابوو وەک زەکەتدان، و ئەوانەش کە بانگەوازی پێغەمبەرایەتیان ئەکرد. بەم شێوەیە شەڕێکی گەورە ڕوویدا و لەو شەڕانەدا ژمارەیەکی زۆر موسڵمان بوونە قوربانی کە بە پێی گێڕانەوەیەک ٧٠ کەس لەوانەی ھەموو قورئانیان لەبەر بوو کوژران. ھەر لەبەر ئەوە عومەری کوڕی خەتاب پێشنیاری بۆ ئەبوبەکری سدیق کرد کە ھەموو قورئان لە یەک بەرگدا (مصحف) بنوسرێتەوە، بەم شێوەیە ئەبوبەکر لیژنەیەکی دروست کرد بۆکۆکردنەوەی قورئان کە لە عومەری کوڕی خەتاب و زەیدی کوڕی سابت پێک ھاتبوون بۆ کۆکردنەوەی قورئان. و ژمارەیەک لە ھاوەڵان دەست نیشان کران بۆ نوسینەوە. نزیکەی دوو ساڵ خەریکی کۆکردنەوەی ھەموو ئەو بەرگانەی قورئان بوون.
قۆناغی سەردەمی عوسمان
قورئانی عوسمانی كوڕی عهفان، له كۆنترین بهرگهكان
قورئان بەو شێوەیەی خۆی مایەوە وەک سەردەمی ئەبوبەکر، بەڵام دوای ئەوەی لە سەردەمی عومەری کوڕی خەتابدا فتوحاتی ئیسلامی فراوان بوو و بەردەوام لە زیاد کردندا بوو، خەڵکی عێراق و شام و ھەندێک ناوچەی تر، جیاوازی کەوتە نێوانیان لەسەر خوێندنەوەی ڕاستی قورئان بەم شێوەیە عوسمانی کوڕی عەفان لیژنەیەکی دروست کرد لە نوسەرەکانی وەحی سەردەمی پێغەمبەر، بۆ لەبەر گرتنەوەی ئەو نوسخەیەی قورئان کە لە سەردەمی ئەبوبەکردا ئامادە کرابوو. عوسمان ھەر قورئانێکی ئەنارد بۆ وڵاتێک کەسێکی شارەزای لەگەڵ ئەنارد بۆ ئەوەی خەڵک فێری چۆنیەتی خوێندنەوەی بکات و بۆیان ڕوون بکاتەوە.
[دەستکاری]قۆناغەکانی سەردەمی دوای عوسمان
ئەو قورئانانەی لە سەردەمی عوسماندا و پێشتریش نوسرابوونەوە، سەر و بۆریان نەبوو، بۆیە ئەو کەسانەی کە عەرەب نەبوون ئەکەوتنە ھەڵەوە لە کاتی خوێندنەوەی، ئەبو ئەسوەدی دوئەلی یەکەم کەس بووە کە دەستی کرد بە خاڵبەندی قورئان، بەم شێوەیە نوسینەوەی قورئان سەردەم دوای سەردەم جوانکاری و ئاسانکاری زیاتری بە خۆیەوە بینی.
زانستی قورئان
زانستی قورئان زۆر و ھەمەجۆرە، و زانایان بە شێوازی جیاواز بابەتەکانی قورئانیان دابەش کردووە، و گرنگترین پۆڵێن کردنی قورئان کە ھەموو ئەو باس و خواسانە لە خۆ ئەگرێت ئەمەی خوارەوەیە:
قورئان بە شێوەیەکی گشتی دوو جۆر باس دەگرێتە خۆی:
چەند باسێک وەک یاسا و ئەحکام داڕیژراون و کراونەتە ئەرک بە سەرشانی تاک و کۆمەڵەوە بۆ ئەوەی جێ بە جێ بکرێن. وەک باسە بیروباوەڕیەکان کە پەیوەندیان بە بیر و ھۆشەوە ھەیە، وباسە ڕەوشتیەکان کە پەیوەندیان بە ھەست و نەستی دڵەوە ھەیە، و باسە کرداریەکان کە پەیوەندی بە ھەڵسو کەوتەوە ھەیە.
چەند بابەت و باسێک کە ئەو یاسایانەی وەرنەگرتووە کە ئەمانیش چیرۆک و پەند ھێنانەوە و سوێندەکانی قورئان و لێدوان و گفتوگۆ لە قورئاندا و ئیعجاز و پەیمان و ئاگادار کردنەوە و بەڵگەگانی دەروون و گەردون ئەگرێتەوە.
سورەتەکانی قورئان و ژمارەیان
ژمارەی سورەتەکانی قورئان ١١٤ سورەتن کە ئەوانیش:
سورەتی الفاتحة سورەتی البقرة سورەتی آل عمران سورەتی النساء سورەتی المائدة سورەتی الأنعام
سورەتی الأعراف سورەتی الأنفال سورەتی التوبة / براءة سورەتی یونس سورەتی ھود سورەتی یوسف
سورەتی الرعد سورەتی إبراھیم سورەتی الحجر سورەتی النحل سورەتی الإسراء سورەتی الکھف
سورەتی مریم سورەتی طە سورەتی الأنبیاء سورەتی الحج سورەتی المؤمنون سورەتی النور
سورەتی الفرقان سورەتی الشعراء سورەتی النمل سورەتی القصص سورەتی العنکبوت سورەتی الروم
سورەتی لقمان سورەتی السجدة سورەتی الأحزاب سورەتی سبأ سورەتی فاطر سورەتی یس
سورەتی الصافات سورەتی ص سورەتی الزمر سورەتی غافر سورەتی فصلت سورەتی الشوری
سورەتی الزخرف سورەتی الدخان سورەتی الجاثیة سورەتی الأحقاف سورەتی محمد سورەتی الفتح
سورەتی الحجرات سورەتی ق سورەتی الذاریات سورەتی الطور سورەتی النجم سورەتی القمر
سورەتی الرحمن سورەتی الواقعة سورەتی الحدید سورەتی المجادلة سورەتی الحشر سورەتی الممتحنة
سورەتی الصف سورەتی الجمعة سورەتی المنافقون سورەتی التغابن سورەتی الطلاق سورەتی التحریم
سورەتی الملک سورەتی القلم سورەتی الحاقة سورەتی المعارج سورەتی نوح سورەتی الجن
سورەتی المزمل سورەتی المدثر سورەتی القیامة سورەتی الإنسان سورەتی المرسلات سورەتی النبأ
سورەتی النازعات سورەتی عبس سورەتی التکویر سورەتی الانفطار سورەتی المطففین سورەتی الانشقاق
سورەتی البروج سورەتی الطارق سورەتی الأعلی سورەتی الغاشیة سورەتی الفجر سورەتی البلد
سورەتی الشمس سورەتی اللیل سورەتی الضحی سورەتی الشرح سورەتی التین سورەتی العلق
سورەتی القدر سورەتی البینة سورەتی الزلزلة سورەتی العادیات سورەتی القارعة سورەتی التکاثر
سورەتی العصر سورەتی الھمزة سورەتی الفیل سورەتی قریش سورەتی الماعون سورەتی الکوثر
سورەتی الکافرون سورەتی النصر سورەتی المسد سورەتی الإخلاص سورەتی الفلق سورەتی الناس
درێژترین سورەتی قورئان سورەتی البقرەیە، وکورتترینی سورەتی الکوثرة
ھەندێک لە سورەتەکان زیاد لە ناوێکیان ھەیە بەڵام ئەوانەی کە لەسەرەوە ناویان ھێنراوە ناسراوترین ناویانن
ھەندێک لە سورەتەکان پێغەمبەر محەمەد خۆی ناوی ناوە، و ھەندێکی ھاوەڵەکانی ناویان ناوە.
بهرگی قورئان
دابەشکردنی قورئان
قورئان دابەش دەبێت بەسەر ٣٠ بەشدا، و سورەتەکانی قورئان دابەش دەبن بۆ سورەتی مەککی و مەدەنی، سورەتە مەککیەکان ئەو سورەتانەن کە پێش کۆچ کردن بۆ مەدینە دابەزیون وزیاتر باس لە بیروباوەڕ ئەکەن، و ژمارەیان ٨٦ سورەتە، و سورەتە مەدەنیەکان ئەوانەن کە لەدوای کۆچکردن دابەزیون و زیاتر باس لە شەریعەت و یاساکانی حەرام و حەڵاڵ ئەکەن و ژمارەیان ٢٨ سورەتە.
سەرچاوەکان
دەروازەیەک بۆ زانستەکانی قورئان، نوسینی/ ئیکرام کەریم
وێکپیدیای عەرەبی
وێکپیدیای ئینگلیزی
ئامارەکان
الجمعة، 19 أبريل 2013
هێرشهکانی شیطان بۆ سهر مرۆڤ
هێرشی یهکهم : له کاتی له دایک بووندا :
سهرهتای ئهم شهره به هێرشی شیطان دهست پێ ئهکات بۆ سهر مرۆڤ ، له یهکهم ساتی هاتنه دونیای مرۆڤ له کاتی له دایک بوونیدا .
(ئهبوو هورهیره ) ( خودای لێ رازی بێت ) ئهفهرموێت : پێغهمبهر (ص) فهرموویتهی ( صیاح المولود یقع ، نزعة من الشیطان ) . (رواه المسلم ) . واته : ( زریکاندنی منداڵی کۆرپه له کاتی له دایک بوونیدا ، چڕنووک پیاچهقاندنێکه له لایهن شه(یتانهوه ) .
ههر له ( ئهبو هورهیره ) وه (خوادای لێ رازی بێت ) له پێغهمبهرهوه (ص) ئهگێرێتهوه و ئهفهرموێت . : ( کل بني آدم یطعن الشیطان في جنبیه بإصبعه حین یولد غیر عیسی ابن مریم ذهب یطعن فطعن في حجاب ) . (راوه البخاري) . ( واته ههموو ئادهمیزادێک له کاتی له دایک بوونیدا شهیتان به پهنجهکانی سیخورمه له لای چهپی یان راستی ئهدات ، تهنها عیسای کوڕی مهریهم نهبێت ، رۆیشت سیخوڕمهی لێ بدات ، بهڵام سیخورمهی دا له پهردهیهک که له نێوانیان دا بوو ) .
پاشان ( ئهبوو هورهیره ) ئهفهرموێت : . ئهگهر توانیتان ئهم ئایهته بخوێنن : ( وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وِإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (36) ) ( ال عمران) . واته : ئهی ئهو خودایه من خۆی و نهوهکهی ئهپارێزم به تۆ له شهیتانی رهجم کراو ) .
زانایان ئهفهرموون : مهرج نیه ئهم پیا چهقاندن و چرنوکهی شهیتان ببێطه هۆی لهڕێ لادان و گومرایی ، ئهوهش که گومانی وایه گومانهکهی له جێی خۆیدا نیه ، چوونکه چهندهها پێغهمبهر و پیاو چاک توشی ئهم بهڵایهی شهیتان بوونه ، بهڵام خودای گهوره پارستونی له ههموو خراپهیهکی شهیتان ، ههروهک خوای گهوره ئهفهرموێت : ( إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِينَ ﴿٤٢﴾ ) (الحجر ) . واته : ( بهراستی بهنده چاک و پاکهکانی به تۆ فریو نادرێن و تۆ هیچ دهسهڵاتێکت نیه بهسهریاندا ، جگه لهو کهسه سهرکهش و سهرگهردانانهی که شوێنت کهوتوون ) .
وهرگیراوه له کتێبی / / قوربانیهکانی شهیتانالأربعاء، 17 أبريل 2013
50 فهرمووده بۆ ئافرهتان
بهشی یهکهم
دهربارهی كاریگهری پهروهدهی دایك وباوك لهسهر منداڵ
1- قال قال (صلى الله عليه وسلم ) : (مامن مولود إلا يولد على الفطرة ، فأبواه يهودانه وينصرانه ويمجسانه )
(رواه مسلم )
واته : پێغهمبهر (دروودی خوای لێ بێت) فهرمویهتی ( ههموو كۆرپهیهك لهسهر سروشتی خواناسی لهدایك دهبێت ، بهلاَم باوك ودایكیان بهرهو جولهكهبون یاگاوور بون یا ئاگر پهرستی دهیبهن )
دهربارهی جیاوازی نهخستن لهنێوان كوڕو كچدا
2- قال (صلى الله عليه وسلم ) (من كانت له أنثى فلم يئدها ولم يهنها ولم يؤثر عليها ولده أدخله الله الجنة)
(متفق عليه )
واته : پێغهمبهری خوا (دروودی خوای لێ بێت) فهرمویهتی ( ههركهسێك كچێكی ههبوو ، زینده بهچاڵی نهكردو، زوڵم وستهمی لێ نهكردو هاوسهنگی كوڕهكهی بهسهر دانهشكاندهوه ، خوای پهروهردگار دهیخاته بهههشتهوه .
دهربارهی یهكسانی خستن لهنێوان مندالاَندا
3- قال (صلى الله عليه وسلم ) : (ساووا بين اولادكم فى العطية )
( رواه الطبراني )
واته ( لهنێوان منداڵهكانتاندا لهبهخشیشدا یهكسانی بنوێنن )
دهربارهی دادپهروهری لهنێوان مندالاَندا
4- قال (صلى الله عليه وسلم ) : (إتقوا الله واعدلوا فى اولادكم )
(متفق عليه )
واته( پێغهمبهری خوا (دروودی خوای لێ بێت) فهرمویهتی ( سنورهكانی خوا بپارێزن و لهنێوان منداڵهكانتاندا دادپهروهربن )
دهربارهی ڕێزی كچ لای پێغهمبهر (دروودی خوای لێ بێت)
الاشتراك في:
الرسائل (Atom)